ปัญหาการทำงานหนักเกินเวลาของแพทย์เกิดมาเนิ่นนานแล้ว ในอดีต แพทย์รุ่นเก่าตระหนักถึงความขาดแคลนแพทย์และพยายามที่จะทำงานหนักเพื่อประชาชน แต่บางครั้งความเหน็ดเหนื่อยอ่อนล้านั้นไม่ได้เป็นเพียงการทำร้ายสุขภาพของแพทย์ แต่อาจลดประสิทธิภาพในการทำงานของแพทย์ และอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยได้ ในเวลาต่อมาเมื่อแพทย์มีจำนวนมากขึ้นและบริบทของสังคมไทยเปลี่ยนแปลงไปมาก แนวคิดเสียสละตัวเองแบบเกินความพอดีเริ่มถูกตั้งคำถามว่าสมควรหรือไม่ในปี พ.ศ. 2556 แพทยสภาได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุข และพัฒนาคุณภาพชีวิตแพทย์ ซึ่งได้ศึกษาและทบทวนเกณฑ์มาตรฐานภาระงานของแพทย์ เมื่อวิเคราะห์ผลการศึกษาแล้วคณะอนุกรรมการฯ ได้เสนอให้คณะกรรมการแพทยสภาพิจารณา “แนวทางการกำหนดภาระงานของแพทย์” เพื่อประกาศใช้เป็นแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ใช้เป็นเกณฑ์กำหนดภาระงาน เพื่อคุ้มครองประชาชนให้ได้รับการบริบาลที่มีคุณภาพตามมาตรฐานและดูแลคุณภาพชีวิตแพทย์ให้สามารถประกอบวิชาชีพได้ตามมาตรฐานวิชาชีพ โดยมีข้อกำหนด 7 ข้อ ดังนี้1. ชั่วโมงการทำงานของแพทย์ภาครัฐไม่ควรเกิน 80 ชั่วโมง/สัปดาห์2. ควรมีวันหยุดอย่างน้อย 2 วัน/สัปดาห์3. ระยะเวลาเวรปฏิบัติการไม่ควรเกิน 16 ชั่วโมง4. ถ้าระยะเวลาปฏิบัติงานติดต่อกัน 24 ชั่วโมงต้องมีเวลาหยุดพัก 8 ชั่วโมง5. การอยู่เวรปฏิบัติงานนอกเวลาราชการไม่ควรเกิน 7 เวร/เดือน6. การตรวจรักษาผู้ป่วยนอกทั่วไป ควรใช้เวลาประมาณ 5 นาที/คน (12 คน/ชั่วโมง)7. แพทย์ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปี เป็นต้นไปควรงดอยู่เวรปฏิบัติงานนอกเวลาราชการแต่ก็ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงใดๆที่เป็นรูปธรรมต่อจากนั้น และมีเหตุไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากการทำงานหนัก พักผ่อนน้อย ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพและการดำเนินชีวิตของแพทย์อยู่เนืองๆ จนกระทั่ง เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2560 ศ.นพ.ประสิทธิ์ วัฒนาภา นายกแพทยสภาในขณะนั้น ได้ลงนามในประกาศแพทยสภา ที่ 104/2560 เรื่องการกำหนดกรอบเวลาในการทำงานของแพทย์ภาครัฐ เพื่อเป็นแนวทางให้ผู้บริหารสถานพยาบาลภาครัฐจัดอัตรากำลังและระบบการทำงานของแพทย์ให้สอดคล้อง เหมาะสม ดังนี้1. แพทย์เพิ่มพูนทักษะ มีเวลาการทำงานนอกเวลาราชการไม่ควรเกิน 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ส่วนระยะเวลาการทำงานเวรอุบัติเหตุฉุกเฉินไม่ควรเกิน 16 ชั่วโมงติดต่อกัน2. แพทย์ที่มีอายุตั้งแต่ 55 ปี เป็นต้นไป ควรได้รับสิทธิ์งดอยู่เวรนอกเวลาราชการอย่างไรก็ดี สถานพยาบาลส่วนใหญ่ก็ยังมิได้นำแนวทางจากประกาศแพทยสภาฉบับนี้ไปปรับใช้มากนัก ปัญหาเดิมๆจึงไม่ได้ลดน้อยลงสักเท่าไร ซึ่งผลกระทบในระยะหลังก็มีมากขึ้นดังจะเห็นได้จากการนำเสนอบทสัมภาษณ์ในบทความหัวข้อและรายละเอียดดังลิงก์ที่แสดงข้างต้น ทำให้มีการก่อตั้ง “สมาพันธ์แพทย์ผู้ปฏิบัติงาน” ขึ้นมาเพื่อดำเนินการผลักดัน “กฎหมายมาตรฐานชั่วโมงการทำงานของแพทย์” ก็คงต้องตามดูกันว่าจะสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงในวงการแพทย์ได้หรือไม่อ้างอิง: วารสารแพทย์เขต 4-5 ปีที่ 35 ฉบับที่ 1 มกราคม-มีนาคม 2559 หน้า 28-34
(พาดหัวจากบทความใน The Coverage เขียนโดย ณัฐชลภัณ หอมแก้ว)https://www.thecoverage.info/news/content/3012
