7 วินาทีที่เปลี่ยนชะตาชีวิตเด็ก…จากการจมน้ำสู่การรอดอย่างปาฏิหาริย์
เคสนี้อยากเล่าให้ทุกคนฟัง
เพราะการจมน้ำในเด็กเป็นเหตุการณ์ที่สามารถป้องกันได้
และการช่วยเหลือที่ถูกต้องและทันท่วงทีในไม่กี่วินาที
สามารถเปลี่ยนชะตาชีวิตของเด็กคนหนึ่งได้
วันนั้นผมได้รับโทรศัพท์จากห้องฉุกเฉินว่า
“มีเด็กนักเรียนจมน้ำในสระว่ายน้ำและหัวใจหยุดเต้น
คุณครูช่วยขึ้นจากน้ำ ได้ทำการ CPR เบื้องต้น
ตอนนี้รถโรงพยาบาลกำลังพาตัวมาที่ห้องฉุกเฉิน”
ในฐานะแพทย์ที่ดูแลผู้ป่วยเด็กวิกฤต
แค่ได้ยินคำว่า “จมน้ำ” ก็รู้สึกวิตกและเครียดขึ้นมาทันที
เพราะเคสลักษณะนี้หลายครั้งจบลงด้วยภาพที่ไม่มีใครอยากเห็น
แต่ครั้งนี้ไม่เป็นแบบนั้น. . . .
เด็กมาถึงห้องฉุกเฉินในสภาพรู้สึกตัวดี
หายใจเองได้ ไม่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจ ไม่ต้องใช้ยากระตุ้นหัวใจ
มีออกซิเจนต่ำและพบเลือดในปอดจากการขาดอากาศขณะจมน้ำ
แต่โดยรวมถือว่าอาการ “ดีเกินคาด”
เมื่อได้ดูภาพจากกล้องวงจรปิดจากทางโรงเรียน
ก็เข้าใจทันทีว่าอะไรคือจุดเปลี่ยน
เด็กคนนี้จมน้ำเพียง 7 วินาที
ก่อนที่ครูจะสังเกตเห็นและรีบเข้าไปช่วย
พอช่วยขึ้นมาแล้ว life guard ก็มีสติชัดเจน ทำตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง
ทั้งตรวจชีพจร ช่วยหายใจ และเริ่มกดหน้าอก จนเด็กฟื้นตัวขึ้นมา
ทุกขั้นตอนนั้นเกิดขึ้นเร็วมากแต่ถูกต้องและมีคุณภาพ
ผมบอกกับพ่อแม่ว่า ผลลัพธ์ที่ดีขนาดนี้ไม่ใช่เพราะโชคช่วย
แต่เพราะคนที่อยู่ข้างสระวันนั้น รู้ว่าต้องทำอะไรและลงมือทันที
หมออยากขอชื่นชมทั้งคุณครูที่จับสังเกตได้ไว
และ life guard ที่มีความรู้ ความพร้อมและควบคุมสติตัวเองได้ดีเยี่ยม
เพราะหากล่าช้าไปอีกแค่ไม่กี่วินาที
หรือใครสักคนตื่นเต้นจนทำอะไรไม่ถูก
เด็กคนนี้อาจไม่รอดหรืออาจรอดแต่ต้องอยู่กับภาวะแทรกซ้อนทางสมองไปตลอดชีวิต
ข้อเท็จจริงที่หลายคนอาจไม่รู้เกี่ยวกับการจมน้ำในเด็กรู้ไหมครับ? ว่าเด็กไทยอายุ<15 ปี เสียชีวิตจากการจมน้ำเฉลี่ยปีละ 800 กว่ารายหรือเฉลี่ยวันละ 2 คน
แล้วเราจะป้องกันการจมน้ำในเด็กได้อย่างไร??
1. ห้ามปล่อยเด็กอยู่ใกล้แหล่งน้ำโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล โดยเฉพาะเด็กเล็กต้องไม่ละสายตาแม้แต่วินาทีเดียว
2. บ้านที่มีสระว่ายน้ำ ควรติดตั้งรั้วกั้นที่สามารถป้องกันเด็กเข้าไปได้โดยลำพัง
3. สอนให้เด็กว่ายน้ำเป็น(ตามวัยที่เหมาะสม)– เด็กอายุ 1 ขวบขึ้นไป สามารถเริ่มฝึกให้คุ้นกับน้ำร่วมกับคุณพ่อคุณแม่
– พอเด็กอายุ 4 ขวบถึงจะพร้อมฝึกทักษะเอาตัวรอดในน้ำ เช่น ลอยตัว ตีขา หรือว่ายกลับขอบสระ
(** ตามคำแนะนำของสมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา – AAP)
4. แม้เด็กว่ายน้ำเป็นแล้ว แต่ในสระที่เราพาลูกไปก็ควรมีการดูแลความปลอดภัยเวลาเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดซึ่งได้แก่ มี life guard ที่พร้อมช่วยเหลือเด็กที่จมน้ำ มีเครื่อง AED ในบริเวณสระ
5. ใครชอบพาลูกไป pool villa, สระว่ายน้ำในโรงแรม, น้ำตก หรือทะเลสถานที่เหล่านี้อาจไม่มีมาตรการดูแลความปลอดภัยแบบข้อ4 ผู้ปกครองต้องไม่ละสายตาออกจากลูกเป็นอันขาด
6. ผู้ปกครองสามารถเรียนรู้การปฐมพยาบาลเบื้องต้น (basic life support)เพราะในวินาทีฉุกเฉิน การช่วยอย่างถูกต้องแต่แรกสามารถช่วยชีวิตลูกได้
การจมน้ำในเด็กสามารถเกิดได้เร็ว เงียบ และไม่มีสัญญาณเตือน
แค่ไม่กี่วินาทีอาจเปลี่ยนชีวิตเด็กคนนึงทุกอย่างไปตลอดกาล
ขอให้เคสนี้ไม่ใช่แค่เรื่องราวที่เล่าต่อกัน
แต่เป็น “เครื่องเตือนใจ” ว่าการเตรียมพร้อมในวันนี้ อาจเป็นสิ่งที่ช่วยรักษาชีวิตในวันหน้า
