เปิดเบื้องลึกที่ 41 เมตร…รถไฟฟ้าสายใหม่ “สีม่วงใต้”
*อุโมงค์ทางวิ่งรถไฟฟ้าลอดแม่น้ำเจ้าพระยาลึกที่สุด
*แข็งแรงทนทานใช้งานได้120ปีมีปล่องอพยพหนีภัย
อีก 4 ปีข้างหน้า( 2571) นอกจากประชาชนจะได้ใช้บริการรถไฟฟ้าสายใหม่สีม่วง(ใต้) ช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ(วงแหวนกาญจนาภิเษก) แล้ว
รถไฟฟ้าสายใหม่นี้จะถูกบันทึกสถิติอุโมงค์รถไฟฟ้าลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาที่มีความลึกมากที่สุดในประเทศไทย เชื่อมต่อการเดินทางระหว่างฝั่งพระนครที่ “สถานีสามยอด” และ“สถานีสะพานพุทธ” ฝั่งธนบุรี …แม้จะไม่ได้เป็นรถไฟฟ้าลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาแห่งแรกก็ตาม
อุโมงค์รถไฟฟ้าสายสีม่วงลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยา อยู่ในสัญญาที่ 3 งานออกแบบและก่อสร้างอุโมงค์ทางวิ่ง และสถานีใต้ดิน ช่วงผ่านฟ้า – สะพานพุทธ
มีกิจการร่วมค้า ไอทีดี-เอ็นดับเบิ้ลยูอาร์ เอ็มอาร์ที เป็นผู้รับจ้าง เริ่มก่อสร้างแล้วเมื่อวันที่ 25 มี.ค. ที่ผ่านมา การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย(รฟม.) เป็นเจ้าของโครงการฯ
ระยะแรกของการก่อสร้างเป็นการเคลียร์พื้นที่ต่างๆ เพื่อเตรียมงานขุดเจาะอุโมงค์ ทั้งนำแบริเออร์กั้นพื้นที่ เตรียมชิ้นส่วนอุปกรณ์ต่างๆ อาทิ ชิ้นส่วนผนังอุโมงค์ งานขุดดิน ขนย้ายดิน และนำหัวเจาะมาประกอบ
เมื่อกระบวนการเหล่านี้เสร็จสิ้น จะเดินเครื่องขุดเจาะอุโมงค์ทางวิ่ง ช่วงผ่านฟ้า-สะพานพุทธ ระยะทาง 2.2 กม. โดยมีแผนขุดเจาะอุโมงค์ฯ ช่วงต้นปี 2568 ใช้เวลาประมาณ 18 เดือน แล้วเสร็จปลายปี 2569
อุโมงค์มีความลึกจากผิวดิน(พื้นถนน) ประมาณ 40 เมตร จุดลึกสุดประมาณ 41 เมตร ความลึกจากใต้ท้องน้ำถึงหลังอุโมงค์ประมาณ 10 เมตร อุโมงค์มีจุดกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาห่างสถานีสะพานพุทธ ประมาณ 900 เมตร และห่างจากสถานีสามยอด 1.3 กม.
ลึกกว่าอุโมงค์รถไฟฟ้าลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาแห่งแรกของรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ระหว่างสถานีสนามไชย และสถานีอิสรภาพ
โดยบริษัท ช.การช่าง จำกัด(มหาชน) ที่ขุดลึกจากผิวดิน(พื้นถนน) ประมาณ 30 เมตร จุดลึกสุด 38 เมตร สาเหตุที่สายสีม่วงขุดลึกกว่าเพราะแนวอุโมงค์ต้องลอดผ่านย่านชุมชน
อุโมงค์รถไฟฟ้าสายใหม่มีความยาวลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาประมาณ 200 เมตรเท่ากับความกว้างของแม่น้ำเจ้าพระยาพอดี และยังเท่ากับอุโมงค์รถไฟฟ้าแห่งแรกของสีน้ำเงิน
นอกจากนี้ยังมีลักษณะและใช้เทคนิคเดียวกับอุโมงค์รถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินด้วย โดยมี 2 อุโมงค์(ไป-กลับ) คู่ขนานกัน นับเป็นอุโมงค์ลอดแม่น้ำเจ้าพระยาตัวที่ 3 และ 4 ของไทย ห่างกันประมาณ 10 เมตร
ดำเนินงานโดยบริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเม้นต์ จำกัด(มหาชน) 1 อุโมงค์ และบริษัท เนาวรัตน์พัฒนาการ จำกัด(มหาชน) 1 อุโมงค์ ภายใต้การร่วมทำงานในชื่อกิจการร่วมค้า ไอทีดี-เอ็นดับเบิ้ลยูอาร์ เอ็มอาร์ที
เป็นความท้าทายของบริษัท อิตาเลียนไทยฯ และบริษัท เนาวรัตน์ฯ ในการขุดเจาะอุโมงค์รถไฟฟ้าลอดแม่น้ำครั้งนี้ผู้รับจ้างโครงการฯ มั่นใจว่า ไม่น่ากังวล มีประสบการณ์ขุดเจาะอุโมงค์ต่างๆ มาแล้วมากมาย การใช้หัวเจาะ วิธีการและเทคนิคต่างๆคล้ายการขุดเจาะอุโมงค์อื่นๆ
เพียงแต่การขุดเจาะอุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาครั้งนี้มีความลึกมากกว่าอุโมงค์รถไฟฟ้าลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาแห่งแรกของสายน้ำเงินที่บริษัท อิตาเลียนฯ ผ่านประสบการณ์มาแล้ว ขณะที่บริษัท เนาวรัตน์ฯ เคยขุดเจาะอุโมงค์น้ำประปาก็ไม่น่ามีปัญหาใด
โดยใช้หัวเจาะอุโมงค์ (Tunnel Boring Machine: TBM) ชนิดสมดุลแรงดันดิน (Earth Pressure Balance Shield: EPB Shield) สามารถควบคุมแรงดันภายในหัวเจาะให้เท่ากับแรงดันดินด้านหน้าหัวเจาะ
เพื่อไม่ให้เกิดการเคลื่อนตัวของดิน และไม่ให้เกิดการทรุดตัว หรือการปูดของดินที่ระดับผิวดิน วิธีการขุดเจาะจะเริ่มจากหัวเจาะ TMB หมุนเข้าไป เพื่อขุดเจาะดินเข้าห้องกักดิน(Mixing Chamber) ด้านหน้าเครื่อง
พร้อมเดินเครื่องไปข้างหน้าอย่างช้าๆ ดินที่ขุดเจาะแล้วจะถูกลำเลียงผ่านสกรูลำเลียง(Screw Feeder) และสายพานลำเลียงดิน(Conveyer) นำดินไปทิ้งในจุดที่กำหนดไว้
จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการประกอบผนังอุโมงค์ โดยใช้เครื่อง Segment Erector ยกชิ้นส่วนของผนังอุโมงค์ (Segment Lining) ขึ้นประกอบทีละชิ้นจนครบทั้งวง
เครื่อง TBM จะทำซํ้าตั้งแต่ขั้นตอนแรกใหม่ เพื่อขุดเจาะดิน และประกอบผนังอุโมงค์วงถัดไป พร้อมๆ กับอัดฉีดนํ้าปูนชนิดพิเศษที่แข็งตัวเร็วบริเวณด้านหลังหัวเจาะ (Tail Void Grout) เพื่อลดการเคลื่อนตัวของดินที่อาจเกิดขึ้นได้
ตัวอุโมงค์มีระบบป้องกันไม่ให้น้ำเข้าภายในอุโมงค์ ใช้คอนกรีตคุณภาพดีมีค่าทึบน้ำสูง รอยต่อระหว่างชิ้นส่วนผนังอุโมงค์มียางกันน้ำรั่วซึม (Hydro Swelling Seal Strip) กันแรงดันน้ำได้มากกว่า 5 บาร์(50 เมตร)
ขณะที่ตัวน็อตรอยชิ้นส่วนอุโมงค์ติดกันก็มียางกันน้ำ ป้องกันน้ำรั่วบริเวณน็อตร้อยชิ้นส่วน ส่วนผนังรอบนอกอุโมงค์จะถูกคลุมด้วยความหนาของชั้นวัสดุทึบน้ำแข็งตัวเร็ว (Grout) ประมาณ 10 เซนติเมตร(ซม.) รอบอุโมงค์ เพื่อป้องกันน้ำใต้ดิน
อุโมงค์รถไฟฟ้าที่ลึกที่สุดคำถึงถึงมาตรการต่างๆด้านความปลอดภัยแก่ผู้โดยสาร โดยถูกออกแบบให้มีอายุใช้งาน 120 ปี
รองรับแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวเทียบเท่าแรงจากความเร่งในแนวราบที่มีความเร่ง 0.06 g ซึ่งในพื้นที่กรุงเทพฯ เคยได้รับแรงสั่นสะเทือนสูงสุดประมาณ 0.01-0.02 g (g คือ ค่าความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วงโลก)
ทั้งนี้พื้นที่กรุงเทพฯ ยังไม่เคยเกิดแผ่นดินไหว และตั้งอยู่ห่างจากรอยเลื่อนที่อาจทำให้เกิดแผ่นดินไหว(บริเวณด่านเจดีย์สามองค์ จ.กาญจนบุรี) กว่า 150 กิโลเมตร(กม.)
***กรณีนี้ไม่ได้ใช้ริกเตอร์สเกลเป็นหน่วยในการวัดขนาดของการเกิดแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้น ณ ระดับความลึก
นอกจากนี้มีปล่องอพยพหนีภัยระหว่างสถานีระยะไม่เกิน 730 เมตร เป็นทางออกฉุกเฉิน ในอุโมงค์มีระบบระบายควัน พร้อมไฟแสงสว่างฉุกเฉินนำทางให้ออกจากจุดอพยพได้อย่างปลอดภัย
เปิดเบื้องลึกที่ 41 เมตร อุโมงค์ทางวิ่งรถไฟฟ้าสีม่วงใต้ สัญญาที่ 3 จะแล้วเสร็จสมบูรณ์ 100% ประมาณปลายปี 2570 เช่นเดียวกับอีก 5 สัญญาของโครงการฯ
วันนี้ภาพรวมของการก่อสร้างผลิบานอยู่ที่ 30.45 % …..อดใจรอปี 2571 เบ่งบานเติบโตเต็มที่ให้บริการรถไฟฟ้าสายใหม่
ทีมข่าวนวัตกรรมขนส่งเดลินิวส์
___________
#ทีมข่าวนวัตกรรมขนส่งเดลินิวส์
#รถไฟฟ้าสีม่วงใต้
#อุโมงค์ทางวิ่งรถไฟฟ้าสีม่วงใต้ลึกที่สุด
#Nocopy
