หม้อแปลงไฟฟ้ามีหน้าที่ถ่ายโอนพลังงานระหว่างวงจรไฟฟ้า โดยจะปลี่ยนพลังงานจากแรงดันไฟฟ้าหนึ่งไปยังอีกแรงดันไฟฟ้าหนึ่ง
ในความเป็นจริงแล้วโอกาสที่หม้อแปลงจะเกิดระเบิดและลุกไหม้นั้นมีค่อนข้างน้อย เนื่องจากหม้อแปลงนั้นมีอุปกรณ์ป้องกันและมีฉนวนป้องกันไฟ อย่างไรก็ตาม มีบางกรณีที่หม้อแปลงระเบิดและลุกไหม้ได้ ซึ่งส่วนใหญ่ มักส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บ เสียชีวิต ทรัพย์สินเสียหาย และไฟฟ้าขัดข้อง
สาเหตุหลักของการระเบิดและลุกไหม้ของหม้อแปลงไฟฟ้า ที่พบบ่อยที่สุด คือ อุบัติเหตุที่เกิดจากฟ้าผ่า ฟ้าผ่ามักจะสร้างความเสียหายให้กับสายไฟและอุปกรณ์หม้อแปลงไฟฟ้า หรือในสภาพอากาศที่เกิดพายุลมแรงและฝนตกหนักอาจทำให้ต้นไม้ล้มทับหม้อแปลงไฟฟ้า ทำให้เกิดการระเบิดได้
ความเสียหายที่เกิดขึ้นภายในหม้อแปลงไฟฟ้า อาจมีสองส่วน ส่วนแรกคือเกิดการโอเวอร์โหลดจากการจ่ายกระแสไฟฟ้า ส่วนที่สองคือความร้อนสูงเกินไปของน้ำมันฉนวนที่ใช้ระบายความร้อน ผ่านจุดวาบไฟหรือจุดติดไฟ การเผาไหม้ของน้ำมันหม้อแปลงจะทำให้เกิดความดันภายในที่สูงขึ้น ทำให้ตัวถังหม้อแปลงแตกร้าว และส่งผลให้เกิดการระเบิด ซึ่งจะปล่อยพลังงานในระดับสูงและการแผ่รังสีความร้อนที่รุนแรง และน้ำมันลุกเป็นไฟ
นอกจากนั้นอาจเกิดจากฉนวนที่ไม่ดี ไฟฟ้าสถิตย์ แรงดันไฟเกิน การคายประจุบางส่วน และไฟกระชาก หรือเกิดความเสียหายทางกลที่เกิดจาก conductor telescoping, conductor tipping, or hoop buckling สามารถนำไปสู่การระเบิดและไฟไหม้ได้
ไฟฟ้าเป็นแหล่งความร้อน และในหม้อแปลงไฟฟ้า ปริมาณไฟฟ้าที่ไหลผ่านสามารถสร้างความร้อนได้มหาศาล ดังนั้น เพื่อเพิ่มอายุการใช้งานของหม้อแปลงไฟฟ้า จำเป็นต้องมีฉนวน และฉนวนที่ใช้กันมากที่สุดในหม้อแปลงคือของเฉนวนน้ำมัน น้ำมันจะดูดซับความร้อนส่วนเกินเพื่อปกป้องชิ้นส่วนทางกลของหม้อแปลงไฟฟ้า ซึ่งมักจะมีจุดติดไฟคือ 165°C และจุดวาบไฟคือ 145°C
อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการใช้โหลดเกิน อุณหภูมิจะสูงขึ้น ซึ่งนำไปสู่การสลายตัวและการกลายเป็นไอของน้ำมัน ส่งผลให้เกิดฟองก๊าซ ฟองแก๊สมักจะประกอบด้วยไอ ไฮโดรเจน และมีเทน ซึ่งเป็นส่วนผสมที่ติดไฟได้สูง ในขณะที่อุณหภูมิยังคงสูงขึ้น น้ำมันจะถึงจุดวาบไฟและจุดประกายส่วนผสมของก๊าซไอระเหย และอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นอีกจนถึงจุดติดไฟของน้ำมันจะช่วยให้การเผาไหม้บนพื้นผิวของของเหลวฉนวนรวดเร็วยิ่งขึ้น
แม้ว่าจะเป็นเรื่องยากที่จะตัดสินว่าหม้อแปลงไฟฟ้าจะระเบิดหรือไม่ก็ตาม เราสามารถหลีกเลี่ยงความเสียหายจากการระเบิดได้
ด้วยการตรวจสอบบำรุงรักษา อย่างสม่ำเสมอ
และการป้องกันอัคคีภัยที่อาจเกิดขึ้นจากการระเบิดของหม้อแปลงไฟฟ้า
ขอบคุณข้อมูลจาก PTES company
