“ลูกถีบ” ทำไมจึงเป็นท่ามวยไทยที่ยากกว่าใครหลายคนคิด ?

ความเข้าใจทั่วไปของคนในบ้านเรา “ลูกถีบ” น่าจะเป็นท่ามวยไทยที่ทำตามได้ง่าย เพราะเป็นท่าที่คุ้นเคยหรือเห็นผ่านตากันมาตั้งแต่เด็ก แต่ในความเป็นจริง “ลูกถีบ” กลับเป็นแม่ไม้มวยไทยที่ไม่ใช่ว่าใครก็ทำตามได้โดยง่าย ที่ต้องอาศัยการฝึกฝนอยู่นานพอสมควร เพราะแม้แต่นักมวยไทยชาวไทยและชาวต่างชาติที่ฝึกซ้อมและผ่านการชกมาจนเจนเวทีบางคน ก็ยังไม่สามารถงัดลูกถีบออกมาใช้ได้อย่างคล่องแคล่วเต็มประสิทธิภาพเลย เพราะมันเป็นท่าที่ยากกว่าที่ใครหลายคนคิดเราขอพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับ “ลูกถีบ” ให้สุดยิ่งกว่าที่เคยเห็นด้วยตาเปล่า ? จากปากของนักมวยไทยอาชีพที่เอาชนะน็อกต่อสู้ด้วยลูกถีบมาแล้ว! “ลูกถีบ” เป็นท่าทักษะที่มีพื้นฐานมาจากแม่ไม้มวยไทย ที่เห็นอยู่ในปัจจุบันมี 2 ท่าหลัก ๆ นั่นคือ ลูกถีบแบบ “มอญยันหลัก” ซึ่งเป็นลักษณะการถีบไปที่บริเวณยอดอกหรือท้องน้อย ส่วนอีกท่าคือ “บาทาลูบพักตร์” ซึ่งเป็นการใช้เท่าถีบยันไปที่ใบหน้าของฝ่ายตรงข้าม การถีบส่วนมากมักถูกนำมาใช้ในจังหวะตั้งรับ เพื่อสกัดการบุกเข้ามาโจมตีของฝ่ายตรงข้าม เป็นการป้องกันไม่ให้คู่ต่อสู้เข้าถึงตัว รวมถึงสามารถทำให้คู่ต่อสู้ได้รับบาดเจ็บ มีอาการจุดเสียด เสียหลักเสียเหลี่ยมได้ แต่แม้นักมวยต่างรู้ว่าการออกอาวุธลูกถีบจะช่วยให้พวกเขาชกได้ง่ายขึ้น แต่การทำให้ท่านี้มีประสิทธิภาพนั้นกลับไม่ง่ายเลย“เชอรี่ ดวงใจพ่อ” นักมวยไทยที่เคยเอาชนะคู่ต่อสู้อย่าง เพชรพะงัน ส.สุขสม ด้วยการถีบจนน็อก อธิบายว่าหลักการพื้นฐานของการถีบแบบมวยไทย “เท้าข้างถนัดไม่ใช่เท้าที่เราใช่ถีบเหมือนอย่างที่คนทั่วไปเข้าใจ เพราะอย่างตัวผมถนัดเท้าซ้าย แต่เวลาถีบเราต้องใช้เท้าข้างที่ถนัดยืนเท้าหลังเป็นหลัก วางเท้าให้เต็มพื้นเวที เอาให้มั่นคงที่สุด”“จากนั้นก็บิดเท้าซ้ายให้อยู่ระดับ 90 องศา แล้วจึงค่อยใช้เท้าขวาที่เป็นข้างถนัดยืนไว้เท้าหน้าและดีดขาออกไปเป็นแนวตรง โดยเราต้องใช้แรงส่งขึ้นมาจากเท้าซ้ายหลังถึง 80% และจากสะโพกอีก 20% เพื่อเป็นแรงส่งมาที่ขาขวาหน้า ที่สำคัญคือการถีบต้องทำอย่างรวดเร็ว ถีบแล้วรีบดึงกลับ เพื่อไม่ให้ฝ่ายตรงข้ามป้องกันตัวได้ทัน หรือจับขาเราล็อกได้”แต่กว่าที่ เชอรี่ จะฝึกฝนการถีบจนชำนาญ และสามารถดัดแปลงจนกลายมาเป็น อาวุธหนักลูกหนึ่งที่ใช้โจมตีคู่ต่อสู้ได้ เขาบอกกับเราต้องใช้เวลาฝึกนานถึง 8 ปี กว่าจะท่าถีบที่สมบูรณ์แบบ”ตอนเด็ก ๆ ผมฝึกลูกถีบไว้เพื่อป้องกันตัวเวลาขึ้นสู้บนเวที ในจังหวะที่ต้องตั้งรับ ถ้าถีบเก่งจะสามารถช่วยให้เราเอาตัวรอดได้ดีมาก เพราะเป็นอาวุธยาวที่สุด เหมาะสำหรับใช้ป้องกันไม่ให้คู่ต่อสู้เข้าถึงตัว”“แต่มีอยู่วันหนึ่งมีนักมวยรุ่นพี่มาทักว่า เอ็งถีบดีมากนะ ถ้าฝึกเสริมให้ถีบมีความรุนแรงมากขึ้น จะสามารถนำไปใช้เป็นอาวุธสำหรับการโจมตีได้มากกว่าแค่เอาไว้ใช้ป้องกันตัวอย่างเดียว และผมจะไปได้ไกลกว่านี้บนเส้นทางสายนักมวย ผมเลยนำไปฝึกและเริ่มลองทำ”“การถีบทำได้ 2 ลักษณะ ทั้งใช้ปลายเท้าจิกบริเวณลิ้นปี่ กับท้องน้อย และ ถีบแบบเต็มฝ่าเท้า แต่ทั้งสองแบบต้องอาศัยจังหวะและความชำนาญ ผมให้เวลากับการฝึกอยู่ 8 ปีกว่า จนรู้สึกว่าเห็นผล 100% เวลาใช้ลูกถีบ” “บางครั้งฝ่ายตรงข้ามเดาทางถูก เราก็อาศัยหลอกเหมือนจะถีบแต่ไม่ถีบบ้าง ถีบเบาเพื่อทำลายจังหวะ ทำลายสมาธิเกมรุกของฝ่ายตรงข้ามบ้าง หรือถีบแรงแบบหวังผลเพื่อให้ฝ่ายตรงข้ามจุกเสียด” “ถ้าเรามีลูกถีบที่มีประสิทธิภาพพอ จะทำให้เกมการชกของเราง่ายขึ้น เพราะถีบเป็นอาวุธที่ยาวที่สุดในร่างกาย แม้ว่าลูกเตะจะเป็นอาวุธที่หนักหน่วงรุนแรงกว่า แต่ข้อดีของการถีบคือ สามารถออกได้รวดเร็วและถี่กว่าการเตะ ถ้าฝึกฝนเพิ่มไปอีกก็สามารถทำให้ลูกถีบมีน้ำหนัก ใช้โจมจีคู่ต่อสู้ได้เหมือนกันอีกด้วย” เชอรี่ กล่าวอีกมุมหนึ่ง กุหลาบขาว ณ นนทชัย ครูมวยผู้ที่สอน พันธ์พยัคฆ์ จิตรเมืองนนท์ ยอดมวย 3 พ.ศ. ซึ่งเป็นนักมวยเบอร์ต้นๆของเมืองไทยที่ใช้ “ลูกถีบ” ได้ดี”ในมุมพี่ ใช้แรงออกมาจากสะโพก จะถีบได้ลึก เร็ว แรง ใช้แรงและสร้างจังหวะในลักษณ์ โยกสะโพกมาหลังแล้วส่งแรงพร้อมถีบออกไปขาหน้า ยืนเท้าสองข้างทำองศา 45 ยืนให้เป็นธรรมชาติเหมือนตั้งการ์ด เอาที่เราถนัดและมั่นคงที่สุดการถีบมี 2 อย่าง คือ ถีบทำลายเกมบุกของฝ่ายตรงข้ามโพกัสไปที่บริเวณหน้าขา เพื่อผ่อนแรงตัวเองให้ได้เก็บแรงไว้หายใจอีกเฮือกหนึ่ง และถีบเพื่อสร้างความเสียหายใช้ปลายเท้าจิกไปที่ท้องน้อย“นักมวยคนไหนถีบเก่งถือว่าเป็นความได้เปรียบ เพราะคู่ต่อสู้จะเข่ามาทำอะไรเรายาก และลูกถีบเป็นอาวุธยาวที่สุดในร่างกาย ออกได้ง่ายและบ่อยกว่าการเตะ แต่ต้องไปเพิ่มประสิทธิภาพความรุนแรงเอาเอง ด้วยการกระโดดกบเยอะๆ และกายบริหารส่ายสะโพกยืนเส้นยืดสายบ่อยๆ ส่วนที่ค่ายจิตรเมืองนนท์ ให้ฝึกถีบกระสอบอย่างน้อยคนละ 200 ครั้ง”วิรัต​น์​ ว​ชิ​ร​รัตน​วงศ์ ผู้ก่อตั้งเพชรยินดี บ็อกซิ่งโปรโมชั่น และ สมรักษ์ คำสิงห์ อดีตฮีโร่เหรียญทองโอลิมปิก หรือตอนชกมวยไทย พิมพ์อรัญเล็ก ศิษย์อรัญ บอกว่าใช้แรงจากขาหน้าส่งออกไปเลย ให้เป็นธรรมชาติ คล้ายๆหมัดแย็บ เราก็กระแทกออกไป แต่เปลี่ยนจากแขนมาเป็นขาเท่านั้นเอง แรงส่งจากขาหลังสู่ขาหน้า ซึ่งมองว่าจะใช้สะโพกน้อยมาก ไม่เหมือนกันลูกเตะ และต่อยที่ต้องบิดสะโพกช่วยสรุปแต่ละคนต่างมีเทคนิคของตัวเองที่ไม่ตายตัว สามารถเอาไปยืดหยุ่นปรับใช้ให้เข้ากับตัวเราเอง ว่าชอบแบบไหน และทำอย่างไรให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด จะให้สำหรับการเป็นนีกกีฬาต่อสู้ หรือเอาไว้ป้องกันตัวเองยามวิกฤตก็ได้นี่คือเรื่องราวของ “ลูกถีบ” ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ก่อน ทั้งการใช้เท้าข้างถนัดยืนเป็นเท้าหลัก ส่วนเท้าที่ถีบกลับไม่ใช่เท้าข้างถนัด, การออกอาวุธที่ถูกต้อง ใครอ่านแล้วเวลาว่าง ๆ สนใจอยากลองฝึกตามกันดูก็ไม่สงวนลิขสิทธิ์นะครับ ได้ทั้งเหงื่อ ได้ทั้งสุขภาพ แถมยังใช้เป็นอาวุธพื้นฐานในการป้องกันตัวได้อีกด้วย หากมีเหตุไม่คาดฝันเกิดขึ้นกับตัวเรา