โครงการ “การอนุรักษ์และยกระดับวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยาจังหวัดระนอง เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” โดยมีผู้รับผิดชอบหรือหัวหน้าโครงการ คือ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นรา พงษ์พานิช สังกัดคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี และมีวัตถุประสงค์ของโครงการ ได้แก่
1) เพื่อศึกษาและรวบรวมข้อมูลด้านวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง
2) เพื่อยกระดับและพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือบริการวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง
3) เพื่อเผยแพร่และสร้างการรับรู้ด้านคุณค่าและมูลค่าผลิตภัณฑ์และวัฒนธรรมบริการเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา
จังหวัดระนอง


จากนโยบายของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วัฒนา รัตนพรหม อธิการบดี ที่ให้คำปรึกษาและแนวทางการขับเคลื่อนโครงการดังกล่าว รวมทั้งการอำนวยการจากสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
ที่ช่วยดำเนินการและประสานงานตลอดการดำเนินโครงการ ตลอดจนคณะผู้ทรงคุณวุฒิและวิทยากรของโครงการที่เอื้อเฟื้อข้อมูลอันเป็นประโยชน์ และโดยเฉพาะผู้รู้ท้องถิ่นและผู้นำชุมชนด้านวัฒนธรรมเปอรานากันฯ ประชาชนหรือกลุ่มคนทุกช่วงวัย กลุ่มคนผู้มีรายได้น้อย กลุ่มเปราะบาง และกลุ่มผู้สูงอายุที่เป็นผู้ให้ข้อมูลและผู้สนับสนุนข้อมูลในเขตย่านเมืองเก่าจังหวัดระนอง ผู้บริหารและประกอบการธุรกิจเจ้าของอาคารโบราณหรือสถานที่สำคัญด้านมรดกวัฒนธรรม เช่น ศาลเจ้าเก่าแก่ ร้านค้า/ร้านอาหารเปอรานากันฯ เป็นต้น รวมทั้งกลุ่มผู้ประกอบการรุ่นใหม่ หอการค้าจังหวัดระนอง สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจังหวัดระนอง ตลอดจนผู้บริหารและบุคลากรของเทศบาลเมืองระนอง วัฒนธรรมจังหวัดระนอง การท่องเที่ยวและกีฬาสำนักงานจังหวัดระนอง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ศูนย์การศึกษาจังหวัดระนอง วิทยาลัยชุมชนระนอง และสื่อสารมวลชน ที่ร่วมกันขับเคลื่อนและพัฒนาโครงการครั้งนี้

ด้านการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ (Benefit Sharing) ชุมชนหรือสมาชิกได้รับประโยชน์จากโครงการ พบว่า
ประกอบด้วย
– เชิงพาณิชย์ เช่น เครือข่ายภาคเอกชน และภาคประชาสังคมเกิดแนวทางหรือรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมเปอรานากันฯ ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภูมิปัญญาท้องถิ่นและสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน สู่การสร้างงานต่อไป เป็นต้น
-เชิงสังคม เช่น เครือข่ายภาคประชาสังคมเกิดการถ่ายทอดทักษะและการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมเปอรานากัน รวมทั้งการสร้างความตระหนักรู้ กรอบความคิดหรือทัศนคติใหม่ ๆ และความร่วมมือแบบประสานพลังให้กับผู้เข้าร่วมโครงการ ตลอดจนผู้ที่สนใจ เป็นต้น
-เชิงสิ่งแวดล้อม เช่น เครือข่ายภาคประชาสังคมเกิดการปรับปรุงสภาพแวดล้อมและอาคารสถานที่สำหรับจัดเวที
เสวนาหรือประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของโครงการ เป็นต้น
-เชิงนโยบาย เช่น เครือข่ายภาครัฐนำผลลัพธ์จากโครงการไปเป็นแนวทางในการสนับสนุนหรือยกระดับการอนุรักษ์และยกระดับวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง ผ่านโครงการหรือกิจกรรมตามแผนปฏิบัติราชการ (Action Plan) ของหน่วยงานในปีงบประมาณต่าง ๆ เป็นต้น
-เชิงวิชาการ เช่น เครือข่ายภาควิชาการเกิดการส่งเสริมการเรียนรู้ การนำข้อมูลไปเผยแพร่และสื่อสารทางวัฒนธรรมต่อสาธารณะ การจัดทำหนังสือและบทความทางวิชาการเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้วัฒนธรรมเปอรานากันในวงกว้าง การสร้าง “พื้นที่การเรียนรู้ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ชุมชน” และการพัฒนากำลังคนให้เป็น “นวัตกรรมชุมชนและนักสื่อความหมาย” เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและสังคมอย่างยั่งยืน เป็นต้น

ด้านการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ (Benefit Sharing) ชุมชนหรือสมาชิกได้รับประโยชน์จากโครงการ พบว่า
ประกอบด้วย
– เชิงพาณิชย์ เช่น เครือข่ายภาคเอกชน และภาคประชาสังคมเกิดแนวทางหรือรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมเปอรานากันฯ ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภูมิปัญญาท้องถิ่นและสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน สู่การสร้างงานต่อไป เป็นต้น
-เชิงสังคม เช่น เครือข่ายภาคประชาสังคมเกิดการถ่ายทอดทักษะและการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมเปอรานากัน รวมทั้งการสร้างความตระหนักรู้ กรอบความคิดหรือทัศนคติใหม่ ๆ และความร่วมมือแบบประสานพลังให้กับผู้เข้าร่วมโครงการ ตลอดจนผู้ที่สนใจ เป็นต้น
-เชิงสิ่งแวดล้อม เช่น เครือข่ายภาคประชาสังคมเกิดการปรับปรุงสภาพแวดล้อมและอาคารสถานที่สำหรับจัดเวที
เสวนาหรือประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของโครงการ เป็นต้น
-เชิงนโยบาย เช่น เครือข่ายภาครัฐนำผลลัพธ์จากโครงการไปเป็นแนวทางในการสนับสนุนหรือยกระดับการอนุรักษ์และยกระดับวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง ผ่านโครงการหรือกิจกรรมตามแผนปฏิบัติราชการ (Action Plan) ของหน่วยงานในปีงบประมาณต่าง ๆ เป็นต้น
-เชิงวิชาการ เช่น เครือข่ายภาควิชาการเกิดการส่งเสริมการเรียนรู้ การนำข้อมูลไปเผยแพร่และสื่อสารทางวัฒนธรรมต่อสาธารณะ การจัดทำหนังสือและบทความทางวิชาการเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้วัฒนธรรมเปอรานากันในวงกว้าง การสร้าง “พื้นที่การเรียนรู้ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ชุมชน” และการพัฒนากำลังคนให้เป็น “นวัตกรรมชุมชนและนักสื่อความหมาย” เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและสังคมอย่างยั่งยืน เป็นต้น
ในด้านเป้าหมายของตัวชี้วัดความสำเร็จ พบว่า
1) เชิงปริมาณ
– ผู้เข้าร่วมกิจกรรม 30 คน มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นมา อัตลักษณ์และ
คุณค่าทางวัฒนธรรมของกลุ่มเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จ.ระนองเพิ่มขึ้นอย่างเป็นระบบ
– ผู้เข้าร่วมกิจกรรม 30 คน มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการอนุรักษ์สืบทอด และยกระดับวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง สามารถนำองค์ความรู้
ไปประยุกต์ใช้ในการถ่ายทอดและเผยแพร่วัฒนธรรมท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสม
– ผู้เข้าร่วมกิจกรรม 30 คน ได้รับทักษะและประสบการณ์จากการฝึกปฏิบัติในการพัฒนา
ผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรม “ดอกปาเต๊ะ” ในบริบทวัฒนธรรมเปอรานากัน
– ผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 30 คน มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสื่อความหมายเมืองระนอง ท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และวัฒนธรรม การถ่ายภาพ และการใช้สื่อสังคมออนไลน์เพื่อสร้างมูลค่า
– เว็บแอปพลิเคชันฐานข้อมูลวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง
– ระบบฐานข้อมูลที่สามารถจัดเก็บและค้นหาข้อมูลได้
– คู่มือการใช้งานระบบฐานข้อมูลเว็บแอปพลิเคชัน
– รายงานสรุปผลการพัฒนาฐานข้อมูล
– วิดีโอประชาสัมพันธ์โครงการ จำนวน 1 เรื่อง ความยาวประมาณ 3–5 นาที

2) เชิงคุณภาพ
– เกิดการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมเปอรานากันในระดับชุมชน
อันนำไปสู่การตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรม
-เกิดแนวทางหรือรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของ
วัฒนธรรมเปอรานากันในพื้นที่จังหวัดระนอง ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภูมิปัญญา
ท้องถิ่นและสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน
-เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน นักวิชาการ
วิทยากร และผู้เข้าร่วมกิจกรรม ร่วมกันอนุรักษ์และพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมของพื้นที่
– หน่วยงานสามารถนำผลการดำเนินโครงการไปเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ เพื่อสร้างการรับรู้เกี่ยวกับคุณค่าของวัฒนธรรมเปอรานากัน บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง และส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

โดยการศึกษาครั้งนี้ได้อาศัยความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ และความเชี่ยวชาญของคณะทำงาน วิทยากร และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ยังเกิดจากการใช้ผลงานวิจัยในอดีตจนถึงปัจจุบันอย่างต่อเนื่อง เช่น โครงการสร้างกลไกความร่วมมือระดับพื้นที่แบบมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนในการยกระดับและขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้บนฐานนิเวศวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชนของเทศบาลเมืองระนอง ประจำปีงบประมาณ 2567 ได้รับทุนสนับสนุนโดยกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) และหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) และ โครงการศูนย์วิจัยชุมชนอนุรักษ์วัฒนธรรมเปอรานากัน–บาบ๋า ย่าหยา จังหวัดระนอง ประจำปีงบประมาณ 2568 ได้รับทุนสนับสนุนโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เป็นต้น จนถึงปัจจุบันนี้คือ งบยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นประจำปีงบประมาณ 2569
#Localism_ท้องถิ่นนิยม
ติดตามผลงานของ สวพ. ได้ที่
Website : https://research.sru.ac.th
Facebook : https://www.facebook.com/research.sru








