สถาบันวิจัยนานาชาติธรรมชัย จับมือ AIIT ลงนามความร่วมมือจัดทำพจนานุกรมพุทธศาสนาภาษาซอกเดียน
วันที่ 9 กรกฎาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สถาบันวิจัยนานาชาติธรรมชัย (Dhammachai International Research Institute : DIRI) ประเทศนิวซีแลนด์ และ The Ancient India and Iran Trust (AIIT) สหราชอาณาจักร ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MoU) เพื่อร่วมดำเนินโครงการ Dictionary of Buddhist Sogdian Project จัดทำพจนานุกรมพุทธศาสนาภาษาซอกเดียน ซึ่งเป็นโครงการวิจัยระดับนานาชาติด้านพระพุทธศาสนา ภาษาโบราณ และประวัติศาสตร์เส้นทางสายไหม
พิธีลงนามจัดขึ้นในรูปแบบออนไลน์ เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2569 เนื่องในวาระบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทานครบรอบ 4 ปี พระสุธรรมญาณวิเทศ วิ. (สุธรรม สุธมฺโม) อดีตประธานกรรมการบริหารท่านแรกของสถาบันวิจัยนานาชาติธรรมชัย โดยพระมหาสุธรรม สุรตโน (ป.ธ.9, ดร.) ประธานอำนวยการสถาบันวิจัยนานาชาติธรรมชัย ลงนามจากประเทศไทย ขณะที่ศาสตราจารย์ Almut Hintze ประธาน AIIT ลงนามจากสำนักงานใหญ่ AIIT เมืองเคมบริดจ์ สหราชอาณาจักร โดยมีศาสตราจารย์ Nicholas Sims-Williams กรรมการบริหาร AIIT และผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาและเอกสารซอกเดียน ร่วมเป็นสักขีพยาน
โครงการนี้มีเป้าหมายจัดทำพจนานุกรมเชิงวิชาการ 3 ภาษา ได้แก่ ภาษาซอกเดียน ภาษาจีน และภาษาอังกฤษ โดยมีผู้เชี่ยวชาญระดับโลก ได้แก่ ศาสตราจารย์ Imre Galambos, ศาสตราจารย์ Nicholas Sims-Williams และศาสตราจารย์ Yutaka Yoshida ร่วมดำเนินการ เพื่อเป็นผลงานอ้างอิงมาตรฐานด้านพระพุทธศาสนศึกษา ภาษาโบราณ และประวัติศาสตร์เส้นทางสายไหม พร้อมตีพิมพ์ในรูปแบบหนังสือ และเผยแพร่แบบ Gold Open Access เพื่อให้นักวิจัย นิสิต นักศึกษา และผู้สนใจทั่วโลกสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ได้อย่างกว้างขวาง
ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนถึงการสร้างเครือข่ายวิชาการระดับนานาชาติ และการส่งเสริมการศึกษาพระพุทธศาสนาจากหลักฐานภาษาโบราณและเอกสารต้นฉบับ เพื่อยกระดับงานวิจัยด้านพระพุทธศาสนาให้ได้รับการยอมรับในระดับสากล พร้อมร่วมอนุรักษ์มรดกทางภูมิปัญญาที่สะท้อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาบนเส้นทางสายไหมให้คงอยู่สืบไป
